|
|
| Dec.
2025 - jan. 2026, 20e jg. nr.4.
Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com. |
|||||
| VOORKANT | ACTUEEL | AGENDA | UITGELICHT | ARCHIEF | COLOFON |
| voorpagina artikel |
recensies van tentoonstellingen | actuele
exposities Nederland België |
opmerkelijke kunstberichten |
artikelen
uit vorige nummers |
over Het Beeldende Kunstjournaal |
|
Uitgelicht Kunstmuseum Den Haag: London Calling, Francis Bacon, Lucian Freud, David Hockney en meer
De tentoonstelling biedt, met werk van 13 kunstenaars, een dwarsdoorsnede van de moderne Britse schilderkunst uit Londen, en geeft ook een inkijk in parallelle bewegingen en kunstenaars die in dezelfde periode, op dezelfde plek, verf gebruikten om uitdrukking te geven aan de wereld om hen heen – maar die binnen het gangbare verhaal onderbelicht zijn gebleven. De term 'School of London' werd in 1976 gemunt door de Amerikaanse Ronald B. Kitaj. Daarmee ontstond de omlijning voor een losse groep kunstenaars die elkaar kenden, in dezelfde galeries exposeerden, of samen het nachtleven van Soho verkenden. Terwijl abstractie de internationale kunstwereld begon te domineren, hielden Francis Bacon, Lucian Freud en Frank Auerbach vast aan het schilderen van de werkelijkheid. 'Ouderwets', zeggen sommigen. Maar het is het naoorlogse Londen – de stad waar talloze migranten naartoe trekken, en daarmee een kruispunt wordt van ideeën, tradities en talent uit Europa en daarbuiten – waar de figuratieve schilderkunst van nieuwe relevantie wordt voorzien. Geen stroming, geen manifest, maar een gedeelde toepassing van verf: doeken met lijven, blikken, binnenkamers – en tegelijk iets groters: de uitdrukking van een tijdsbeeld. De menselijke figuur wordt door deze schilders tot het uiterste gedreven: zij verbeelden een samenleving waarin zekerheden afbrokkelden en identiteit, gender en sociale verhoudingen opnieuw werden gedefinieerd De tentoonstelling stelt vragen die urgent blijven. Wie wordt gezien? Wie hoort erbij? London Calling verkent zo ook manieren om het verhaal van de School of London uit te breiden: met ruimte voor parallelle geschiedenissen, verdrukte perspectieven en nieuwe iconen. Zo zijn er schilderijen te zien van Celia Paul, die lange tijd vooral bekend was als muze van Lucian Freud, tonen we Eva Frankfurthers portretten van de arbeidersklasse waarvan zij zelf deel uitmaakte, en krijgen bezoekers via het werk van Denzil Forrester een inkijk in de bruisende reggaeclubs- en cultuur van de jaren tachtig. London Calling: Francis Bacon, Lucian Freud, David Hockney, Paula Rego en meer, 14 februari t/m 07 juni 2026, Kunstmuseum Den Haag, Stadshouderslaan 41, Den Haag. Website: www.kunstmuseum.nl.
Museum Beelden aan Zee, Den Haag: Magali Reus, Theresia van der Pant, Man Ray
Herkenbare vormen krijgen dankzij haar verbeeldingskracht een ongrijpbaar en bijna fictief karakter, door de kunstenaar omschreven als 'ongehoorzame objecten die een ander beeld van zichzelf presenteren'. Ze lonken, misleiden en zetten aan tot reflectie. De verbondenheid met het maritieme leven van Scheveningen wordt versterkt door enkele architectonische ingrepen van de kunstenaar, mede geïnspireerd op de containers die te zien zijn in de haven. De tentoonstelling Magali Reus - Tales and Reals nodigt uit om verder te kijken dan het alledaagse en de verborgen verhalen achter ogenschijnlijk simpele objecten te ontrafelen. Gelijktijdig presenteert museum Beelden aan Zee een selectie van sculpturen en tekeningen van Theresia van der Pant (1924 – 2013) in het Kabinet en de Zeezaal. Van der Pant behoort tot de belangrijkste Nederlandse naoorlogse beeldhouwers van de 20e eeuw. Ze maakte portretten, maar had een voorkeur voor dierlijke sculpturen in figuratieve vorm. Haar studies in Artis leidden tot veelal geabstraheerde beelden waarin karakteristieke vormen en houdingen van dieren de compositie bepalen. De tentoonstelling is samengesteld door Joost Bergman en Camée van Blommestein. In de reeks Monografieën van museum Beelden aan Zee verschijnt deel 13: Theresia van der Pant. Deze publicatie bevat, naast artikelen over haar leven en werk, ook een complete oeuvrecatalogus. Ter ere van het vijftigste sterfjaar van Man Ray (1890 – 1976) presenteert museum Beelden aan Zee een persoonlijke hommage aan zijn ongeëvenaarde kunstenaarschap. Gedreven door een niet-aflatende nieuwsgierigheid wist Man Ray zijn naam te vestigen als baanbrekend fotograaf en cineast, terwijl zijn artistieke thuisbasis in Parijs hem in contact bracht met invloedrijke avant-gardisten zoals Marcel Duchamp. Centraal binnen deze tentoonstelling staat Herma (1975), een bronzen sculptuur uit eigen collectie, die de tijdloze en grensverleggende visie van Man Ray belichaamt. We tonen naast dit werk een selectie van zijn korte films, waardoor bezoekers een uniek inkijkje krijgen in de veelzijdigheid en verbeeldingskracht van Man Ray, als zowel beeldhouwer als cineast. Magali Reus, Theresia van der Pant, Man Ray, 16 januari t/m 3 mei 2026, museum Beelden aan Zee, Harteveltstraat 1, Den Haag. Website: www.beeldenaanzee.nl.
Kunsthal Rotterdam: David Shrigley - What the Hell Was I Thinking?
Voor Kunsthal Rotterdam brengt Shrigley een brede selectie van zijn eigenzinnige werken samen en presenteert die in nieuwe gedaanten. Vijftig tekeningen, speciaal gemaakt voor de tentoonstelling, tonen dieren, mensen en alledaagse situaties in Shrigleys kenmerkende satirische stijl. Daarnaast krijgt zijn wonderlijke universum vorm met een drie meter hoog, mechanisch bewegend naaktmodel en hoefijzers gesmeed uit meteoriet. Ook wordt voor het eerst een collectie van zijn opblaasbare sculpturen gezamenlijk gepresenteerd, waaronder het iconische 'Swan Thing', waarin de elegante zwaan verandert in een cartoonesk figuur. Speelsheid en zinloosheid komen samen in 'Fluff War', een arena die speciaal opnieuw in productie is genomen voor deze tentoonstelling. Pluisjes gaan elkaar te lijf en competitie verliest elke betekenis. Een ander voorbeeld is 'Topple the Anvil', een kermisachtig spel dat Shrigley in 2015 maakte voor Dismaland, het satirische pretpark van kunstenaar Banksy. Bezoekers worden uitgedaagd een zwaar aambeeld met een pingpongbal van een sokkel te stoten – een onmogelijke opgave die de draak steekt met verwachting en de humor van falen benadrukt. De tentoonstelling belicht bovendien Shrigleys bijzondere relatie met zijn publiek. Een monumentale wand toont foto's van fans die zijn tekeningen op hun huid hebben laten tatoeëren – een bewijs van de cultstatus die zijn werk tot ver buiten de kunstwereld heeft bereikt. Het resultaat is Shrigley ten voeten uit: werk dat je aan het lachen maakt, ontregelt en tot nadenken stemt. Ontwikkeld in nauwe samenwerking met de kunstenaar en Stephen Friedman Gallery in Londen, laat What the Hell Was I Thinking? het volledige spectrum zien van Shrigleys vlijmscherpe verbeeldingskracht. David Shrigley (1968, VK) is een toonaangevende Britse kunstenaar die werkt in uiteenlopende media, waaronder tekenkunst, schilderkunst, sculptuur, installatie, fotografie, animatie en print. Zijn absurdistische en geestige stijl brengt hem internationale bekendheid. Shrigley presenteert zijn werk wereldwijd in solotentoonstellingen en zijn werk is opgenomen in belangrijke collecties, waaronder het Museum of Modern Art (New York), Tate Britain (Londen) en de National Gallery of Denmark (Kopenhagen). David Shrigley - What the Hell Was I Thinking? 13 december 2025 t/m 3 mei 2026, Kunsthal Rotterdam, Museumpark, Westzeedijk 341, Rotterdam, info 010-4400301, www.kunsthal.nl, openingstijden: dinsdag t/m zondag 10.00 - 17.00 uur.
Bonnefantenmuseum, Maastricht: Four times Two
Thomas Hirschhorn is vertegenwoordigd in de zaal engagement & verlangen. Zijn installatie is gemaakt van wegwerpmaterialen. Daarmee zoekt hij naar een positieve manier om om te gaan met sociale en politieke vragen van alledag. Onder de noemer (on)recht & moraal is -in een verduisterde, theatrale setting- een videoinstallatie van Paul Chan te zien. Hij reflecteert erin op artistieke vrijheid, morele keuzes en de grenzen van de wet. Het werk is geïnspireerd op het roemruchte boek van Markies de Sade. Het vierknopenkunstwerk 'Four times Two' (1967) van de Japans-Amerikaanse kunstenaar Shinkichi Tajiri (1923 - 2009) vormt de aanleiding en het vertrekpunt voor deze collectiepresentatie, die een halve eeuw bestrijkt (1965 - 2015). Zijn ervaringen met racisme en uitsluiting hadden beslissend invloed op zijn leven en werk. Hij maakte als jongeman oorlog en haat mee en verlangde enorm naar verbondenheid. Tajiri's kenmerkende knoop is wereldwijd een herkenbaar symbool van verbinding en eenheid. Maar mensen samenbrengen is geen eenvoudige opgave. Het vergt moed en een omgeving die niet terugschrikt voor wat afwijkt of onbekend is. En niet alles laat zich zomaar oplossen. Daar staat deze knoop van Shinkichi Tajiri ook voor: de wereld is complex en verwarrend en menselijke relaties zijn vaak ingewikkeld. De werken in deze tentoonstelling zijn allemaal heel divers wat betreft ontstaansperiode, onderwerp, thema of hoe ze eruitzien. De vraag is dan ook wat ze met elkaar gemeen hebben. Iedereen kijkt weer anders, legt andere verbanden, en kunst toont door de tijd andere en nieuwe perspectieven. De tentoonstelling is vooral een uitnodiging zelf op zoek te gaan naar onderliggende ideeën, emoties, boodschappen of symboliek die deze kunst, over tijd en culturele verschillen heen, met elkaar en met ons verbindt. Kunstenaars: Francis Alÿs, Paul Chan, Peter Doig, Mary Heilmann,Thomas Hirschhorn, Suchan Kinoshita, Jos Kruit, Mario Merz, Charlotte Lagro, Sol LeWitt, Laura Owens, Roman Signer, Carol Rhodes, Lydia Schouten, Shinkichi Tajiri, Sanne Vaassen, Luciano Fabro, Paloma Varga Weisz, Richard Serra. Four times Two, t/m 14 juni 2026, Bonnefantenmuseum, Avenue Céramique 250, Maastricht. Website: https://www.bonnefanten.nl.
Kunstmuseum Den Haag: Marlow Moss - Een koffer vol schetsen
Moss werd in 1889 geboren in Londen als Marjorie Jewel Moss. Nadat ze aan kunstacademies in Londen had gestudeerd, vertrok ze in 1919 naar Cornwall om zich daar op kunst en literatuur te focussen. Kort daarna, in 1921, knipte ze haar haren kort en veranderde ze haar voornaam naar het genderneutrale Marlow. Aan het eind van de jaren twintig vertrok ze naar Parijs, waar ze kennismaakte met Piet Mondriaan en zich midden in de artistieke kringen van de Franse hoofdstad bevond. In Parijs ontmoette Moss de Nederlandse auteur Netty Nijhoff, die haar levensgezel werd. Samen brachten ze veel tijd door in Parijs, Normandië en Zeeland. In 1940 moest Moss, van Joodse komaf, vluchten. Ze keerde terug naar Cornwall, waar ze woonde en werkte tot haar overlijden in 1958. Door Moss' band met Nederland bevinden er zich vandaag de dag veel werken van Moss in Nederlandse museumcollecties, waaronder drie schilderijen in Kunstmuseum Den Haag. Marlow Moss - Een koffer vol schetsen, t/m 10 mei 2026, Kunstmuseum Den Haag, Stadshouderslaan 41, Den Haag. Website: www.kunstmuseum.nl.
De Pont Museum, Tilburg: Steve McQueen
Met ATLAS toont De Pont Museum een kunstenaar op het hoogtepunt van zijn kunnen: scherp in observatie en diep menselijk in resonantie. De vier werken ontvouwen zich als een reis van het persoonlijke naar het kosmische, van het intieme naar het collectieve, van lichamelijke aanwezigheid naar de onmetelijkheid van het heelal. De tentoonstelling laat McQueen zien als beeldmaker én denker: iemand die kunst, film en werkelijkheid voortdurend met elkaar verknoopt. In de ruimtelijke, multichannel videoinstallatie Sunshine State (2022) verweeft McQueen herinnering, filmhistorie en een persoonlijke familiegeschiedenis. Het werk verwijst naar het levensverhaal van zijn vader, die in de jaren vijftig van het Caribische eiland Grenada naar Florida emigreerde om als seizoenarbeider in de sinaasappeloogst te werken. Close-ups van een brandende zon worden afgewisseld met fragmenten uit The Jazz Singer (1927), de eerste geluidsfilm waarin hoofdrolspeler Al Jolson in blackface optreedt. McQueen bewerkt dit historische materiaal ingrijpend: de beelden worden vertraagd, versneld, in negatief getoond en omgekeerd, waardoor wit en zwart letterlijk van plaats verwisselen. Naast het recente geluidswerk Untitled (2025) is de 47 delige kleurenfotoserie Bounty (2024) te zien, die bloemen en planten op Grenada in verschillende stadia van bloei en verval toont. Onder hun uitbundige schoonheid klinkt een reflectie op koloniale geschiedenis, toe-eigening en veerkracht. De titel verwijst tegelijk naar overvloed en buit: bounty als symbool voor rijkdom én roof. Het nieuwe werk Atlas (2026), ontwikkeld in opdracht van De Pont Museum, opent een ander perspectief: dat van de kosmos. Hierin werkt McQueen voor het eerst met astronomische data van de European Space Agency (ESA)-missie Gaia. Samen met davidkremers, Julian Humml en Alejandro Stefan Zavala transformeert hij de immense hoeveelheid data die telescopen verzamelen tot een hypnotiserende, visuele ervaring. Autonome, zelflerende algoritmische modellen vertalen wetenschappelijke observaties in een reis door de ruimte – even empirisch onderbouwd als poëtisch van karakter. Steve McQueen (Londen, 1969) behoort tot de meest invloedrijke kunstenaars en filmmakers van zijn generatie. Zijn oeuvre – van radicale videowerken tot met Oscars bekroonde speelfilms – onderzoekt thema's als macht, onrecht, herinnering en lichamelijke kwetsbaarheid. Met een uitzonderlijk gevoel voor ritme en vorm laat McQueen zien hoe persoonlijke verhalen en historische structuren in elkaar grijpen. Hij woont en werkt in Londen en Amsterdam. Steve McQueen – Atlas, 21 maart t/m 30 augustus 2026, De Pont Museum, Tilburg. Website: www.depont.nl.
Pekka Halonen. Een ode aan Finland
Hoewel Halonen meer dan een eeuw geleden werkte, blijft zijn thematiek onverminderd actueel. Halonen legde de schoonheid van het Finse landschap en haar seizoenen vast in een periode waarin door toenemende snelheid op grote schaal bomen werden gekapt in de Finse bossen. Zijn schilderijen fungeerden dan ook als een subtiele waarschuwing voor de aantasting van die natuur. Halonen zag ook hoe een kunstenaar zijn verbeeldingskracht kon inzetten, en hoe het verbeelden van het landschap kon bijdragen aan het vormen van een nationale identiteit. Zijn Finse landschappen kunnen dan ook in dit licht gezien worden, als een poging om de Finse nationaliteit de vatten, in een periode waarin de Finse identiteit onder druk stond door Russische propaganda en het land naar onafhankelijkheid streefde. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus, uitgegeven door Waanders Uitgevers, met bijdragen van onder meer Anna-Maria von Bonsdorff (Ateneum), Anne-Charlotte Cathelineau (Petit Palais) en Valentijn As (Rijksmuseum Twenthe). Pekka Halonen. Een ode aan Finland, 20 maart t/m 16 augustus 2026, Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129, Enschede. Website: www.rijksmuseumtwenthe.nl.
KAdE, Kunsthal in Amersfoort: Stairway to..?
Soms een worsteling, soms een vloeiende beweging, maar altijd een reis- of dat nu naar een hoger bewustzijn, een nieuwe kans of een persoonlijke overwinning is. Deze tentoonstelling heeft een annex in de Elleboogkerk, Langegracht 36 in Amersfoort. Daar is van 31 januari 2026 t/m 30 augustus 2026 werk te zien van Stephen Dean, die daar grootschalige laddersculpturen met dichroïsch, tweekleurig glas toont. Dit glas heeft een doorgelaten kleur en een volledig andere reflecterende kleur; deze twee kleuren veranderen afhankelijk van de kijkhoek.
Deelnemende kunstenaars: Simone Albers | Nora Aurrekoetxea | Tanya Aguiñiga
| Armando | Lucienne Bestall | William Blake | Ricardo Brey | Yoann
Bourgeois | Kevin van Braak | Elsemarijn Bruys | Çai Guo Qiang
| Koos Buster | Stephen Dean | Elmgreen & Dragset | M.C. Escher
| Albert Fiks | Frank Halmans | Hans Hemmert | Niels Hoebers | Jordanus
Hoorn | Thomas Huber | Joost Hutjes | Richard Hutten | Rein Jansma |
Isaac Julien | Arthur Kleinjan | Pyke Koch | Rebecca Lillich & Ahmad
Mallah | Bart Lunenburg | Jorge Macchi | Adeline de Monseignat | studio
MOTO | Eva Nielsen | Constant Nieuwenhuis | Erwin Olaf | Anton Pieck
| André Pielage | Giovanni Battista Piranesi | Adrian Paci |
Art van Triest | Jaap Veenendaal | Helen Verhoeven | Jan die Wael |
Jan Hendrik Weissenbruch | Balder Westein | Johan de Wit | Michael Wolf
| John Wood & Paul Harrison
Verwey Museum Haarlem: Rest and Remember – Jacobien de Rooij
Kenmerkend voor De Rooijs werkwijze is dat zij nooit rechtstreeks naar
de natuur tekent, maar altijd vanuit de herinnering. Steeds stelt zij
zichzelf de vraag: 'Hoe herinner ik het me?'. Die vraag
is het vertrekpunt voor iedere tekening. Aansluitend bij De Rooijs monumentale landschappen die je meevoeren de natuur in, nodigt de tentoonstelling bezoekers uit om stil te staan bij hun eigen relatie tot natuur, tijd en omgeving. Uit onderzoek is gebleken dat het ervaren van kunst en natuur goed is voor mentaal welzijn. Verwey Museum Haarlem organiseert daarom activiteiten die bijdragen aan rust en reflectie, zoals yoga en mindfulness, en speciale momenten buiten reguliere openingstijden waarop bezoekers in kleine aantallen de tentoonstelling in stilte kunnen ervaren. Ook kiest het museum voor een prikkelarme vormgeving, rustige lichtvoering en akoestiek. Rest and Remember – Jacobien de Rooij, t/m 25 mei 2026, Verwey Museum Haarlem, Groot Heiligland 47, Haarlem. Website: www.verweymuseumhaarlem.nl.
Kunstinstituut Melly, Rotterdam: Marilyn Nance, Spirit Faith Grace Rage
Al vanaf het prille begin van het internet geldt Marilyn als een visionair voorbeeld voor het online delen van archieven, zodat ze bewaard blijven en in relatie tot ander werk geplaatst kunnen worden. Haar website soulsista.com, actief sinds 1995, fungeert als een digitale bewaarplaats voor haar werk, terwijl haar sociale mediakanalen @marilyn.nance en @festac77archive haar archief continu actualiseren. In deze tentoonstelling vormen de door Marilyn zorgvuldig geselecteerde foto's een samenhangend geheel van tijdloze gebaren, waarin reünies, rituelen, omhelzingen, dans, podia, straat- of kerkscènes, demonstraties en huiskamers met elkaar worden verbonden. Geluidsfragmenten die Marilyn in de loop der jaren verzamelde en die zijn samengesteld door kunstenaar en technoloog Ali Santana, doordringen de tentoonstellingsruimte met de sociale en intieme sferen waaruit de beelden voortkomen. Al vijf decennia lang benadrukt Marilyns werk het belang om jezelf historisch te beschouwen, in plaats van te wachten tot de geschiedenis bepaalt wat het waard is om vastgelegd te worden. De boodschap van haar praktijk blijft helder: houd je archieven bij, maak veel foto's, maak regelmatig notities, maak back-ups van je bestanden en deel ze met anderen. Door persoonlijke archieven te vermenigvuldigen en met elkaar te verbinden, kan het collectieve geheugen in kaart worden gebracht en veiliggesteld. Marilyn Nance, Spirit Faith Grace Rage, t/m 26 april 2026, Kunstinstituut Melly, Witte de Withstraat 50, Rotterdam. Website: www.kunstinstituutmelly.nl.
Museum Panorama Mesdag, Den Haag: Betzy Akersloot-Berg
Betzy Akersloot-Berg (1850–1922) was een radicaal onafhankelijke en grensverleggende kunstenaar. In een tijd waarin vrouwen nauwelijks toegang hadden tot kunstacademies, reisde zij alleen door Noorwegen, trok ze langs Europese kusten en schilderde ze stormen en rots- en zeelandschappen die haar tijdgenoten met bewondering beschreven. Akersloot-Berg volgde haar opleiding in München en Parijs, werd actief in de Haagse kunstenaarskringen en ontwikkelde een hechte vriendschap met Hendrik Willem en Sientje Mesdag-van Houten. Uiteindelijk vond zij haar artistieke thuishaven op Vlieland, in het huidige Museum Tromp's Huys, waar ze tientallen jaren werkte en een indrukwekkend oeuvre opbouwde. Dat Museum Panorama Mesdag deze tentoonstelling presenteert, is geen toeval. Tijdens haar Haagse jaren ging Akersloot-Berg in de leer bij Hendrik Willem Mesdag (1831–1915). Net als Mesdag schilderde ze de zee bij Scheveningen direct naar de natuur. Haar werken tonen een grote technische beheersing en een uitzonderlijk gevoel voor licht, atmosfeer en beweging, waarmee ze zich ontwikkelde tot een zelfstandige, vernieuwende kunstenaar. Met deze tentoonstelling krijgt Akersloot-Berg de zichtbaarheid die haar toekomt als internationaal werkende vrouwelijke kunstenaar: zij voer haar eigen koers en verkende het landschap van de Europese schilderkunst zonder aarzeling. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde publicatie met nieuwe inzichten in haar kunstenaarschap, reizen, techniek en betekenis. Met bijdragen van onder andere Jenny Reynaerts, Sunny Jansen, gastcurator Marguerite Tuijn, Museum Panorama Mesdag en Museum Tromp's Huys. Betzy Akersloot-Berg, 3 oktober 2026 t/m 28 februari 2027, Museum Panorama Mesdag, Zeestraat 65, Den Haag. Website: panorama-mesdag.nl.
Singer Laren: De werelden van Jan Toorop
Rond 1900 geldt Toorop als de meest avant-gardistische kunstenaar in Nederland. Hij absorbeert nieuwe stromingen in de Europese kunst, zoals pointillisme en art nouveau, en geeft deze een geheel eigen vorm. Zijn werk wordt bewonderd in Laren, maar ook in Parijs, Wenen en Kopenhagen. Binnen de van oudsher conservatieve Nederlandse kunstwereld brengt Toorop vernieuwing, niet alleen door zijn eigen internationaal georiënteerde werk, maar ook door tentoonstellingen te organiseren met kunstenaars uit de Europese voorhoede. Geen wonder dat hij vaak in één adem wordt genoemd met Piet Mondriaan en Vincent van Gogh. De tentoonstelling toont Toorops werk naast dat van kunstenaars die hem inspireren, zoals James McNeill Whistler en Paul Gauguin, en kunst door jongeren die op hun beurt door Toorop worden geïnspireerd. Zo wordt zichtbaar dat Toorop geen ongrijpbare kameleon is, maar een kunstenaar die een unieke beeldtaal ontwikkelt waarin Europese moderne kunst en Javaanse (beeld)cultuur samenkomen. Verder worden in 'De werelden van Jan Toorop' alle veertien kruiswegstaties getoond, in bruikleen van de kerk van St. Bernulphus te Oosterbeek. Toorop maakte deze krijttekeningen (op paneel) in de jaren 1916-1919, waarin zijn verfijnde detailbehandeling en expressieve lijnen duidelijk zichtbaar zijn. De kruisweg van Toorop bleef bewaard doordat de werken in 1944 tijdens de Slag om Arnhem veilig in een kluis worden opgeborgen. Voor het eerst wordt deze complete reeks buiten de kerk getoond. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus, uitgegeven door Uitgeverij WBOOKS (ISBN 9789462587434, €32,50). De werelden van Jan Toorop, 21 januari t/m 10 mei 2026, Singer Laren, Oude Drift 1, Laren. Website: www.singerlaren.nl.
Kunstmuseum Den Haag: Overzichtstentoonstelling Jan van der Vaart
Ter
gelegenheid van het verschijnen van de monografie Jan van der Vaart.
Meesterpottenbakker op initiatief van Cometa – Stichting
voor kunstboekpublicaties, organiseert Kunstmuseum Den Haag vanaf november
2025 een retrospectief over de keramist. Van musea tot kringloopjagers,
Van der Vaarts vazen en andere gebruiksvoorwerpen zijn altijd omarmd
in de bijna vijftig jaar dat hij actief was. Jan van der Vaart: voor
Jan en alleman brengt meer dan 250 werken samen uit de belangrijkste
museale collecties, maar ook uit de collecties van particulieren –
iedereen die thuis een Van der Vaart heeft staan mag deze aanmelden
voor in de tentoonstelling. Jan van der Vaart was een keramist zonder pretenties. Op tentoonstellingen – ook in musea – stonden geregeld ook bloemen in zijn vazen; zijn voorwerpen waren sculptuur én gebruiksvoorwerp. De vaas zag hij niet als kunstobject op zich, het ding komt pas tot zijn recht met bloemen erin, mensen eromheen. Zowel de monografie als de tentoonstelling 'Jan van der Vaart: voor Jan en alleman' laten zien dat Van der Vaarts herkenbare ontwerpen in ontelbaar veel huishoudens terug te vinden zijn. Naast bijzondere unica, zijn spectaculaire tulpentorens en ontwerpen voor Royal Leerdam worden veel multipels getoond. En iedereen die thuis een Van der Vaart heeft staan, mag deze aanmelden voor in de tentoonstelling. Jan van der Vaart: voor Jan en alleman, t/m 5 juli 2026, Kunstmuseum Den Haag, Stadshouderslaan 41, Den Haag. Website: www.kunstmuseum.nl.
Museum van Bommel van Dam, Venlo: Grijs! Art on Aging
In foto's, video's, schilderijen, installaties en tekeningen van bekende kunstenaars als melanie bonajo, Maria Lassnig, Joan Semmel en Fiona Tan schetst Grijs! een rijk beeld van een van de belangrijkste uitdagingen van onze tijd. Deelnemende kunstenaars zijn onder andere: Tyna Adebowale (Nigeria, 1982), Diana Blok (Uruguay, 1952), melanie bonajo (Nederland, 1978), Marrie Bot (Nederland, 1946), Jan van Herwijnen (Nederland, 1889-1965), Wen Hui (China, 1960), Isadora Kosofsky (Verenigde Staten, 1993), Marcos Kueh (Maleisië, 1995), Maria Lassnig (Oostenrijk, 1919-2014), Lique Schoot (Nederland, 1969), Sjoerd Schunselaar (Nederland, 1990), Joan Semmel (Verenigde Staten, 1932), Lily van der Stokker (Nederland, 1954) en Fiona Tan (Indonesië, 1966). In onze samenleving spreken we vaker over anti-aging dan over de wijsheid die met ouder worden komt. Dankzij de verbeterde gezondheidszorg worden we steeds ouder; in 2040 is een kwart van de Nederlandse bevolking 65-plus. Tegelijkertijd ervaart één op de drie ouderen - het woord op zichzelf is al een moeilijk label - leeftijdsdiscriminatie. Er is zelfs een term voor: seniorisme. En in het sterk vergrijsde Limburg, waar het museum gevestigd is, zijn de uitdagingen voor de zorg, arbeidsmarkt en welzijn groot. Anderzijds kenmerkt de Limburgse samenleving zich door sterke sociale samenhang, gemeenschapszin en een rijk vrijwilligersleven. Museum van Bommel van Dam sluit met Grijs! aan bij deze regionale realiteit en brengt in een omvangrijk interactief programma maatschappelijke organisaties, inwoners en museumbezoekers samen om te reflecteren op ouder worden, seniorisme en solidariteit tussen generaties. Vanaf jonge leeftijd worden we geconfronteerd met negatieve op- en misvattingen over ouder worden. Deze vooroordelen en stereotypen hebben invloed op onze gedachten, gevoelens en zelfs ons gedrag richting (andere) ouderen en ons eigen verouderingsproces. Kunstenaars in de tentoonstelling bevragen de heersende opvattingen en stellen ter discussie hoe we naar de ouder wordende mens kijken. Grijs! reikt verder dan de tentoonstellingszaal. In een omvangrijk publieks- en participatieprogramma gaan inwoners van de gemeente Venlo van verschillende generaties en culturele achtergronden in gesprek over seniorisme, goed voorouderschap en generatie-overdracht. Buurtgroepen en maatschappelijke organisaties verkennen samen de toekomst van hun gemeenschap en ouderen worden gekoppeld aan jonge makers voor de mini-documentaireserie Beeldbrekers. In samenwerking met wetenschappers, filosofen, auteurs en kunstenaars vindt een symposiumreeks plaats voor professionals in de ouderenzorg, beleidsmakers en andere geïnteresseerden. Het auditorium van het museum, tijdelijk omgedoopt tot 'OUDitorium', dient als ruimte voor activiteiten, interactie en reflectie. Grijs! Art on Aging, 24 januari t/m 14 juni 2026, museum van Bommel van Dam, Keulsepoort 1, Venlo. Website: www.vanbommelvandam.nl. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|